Nieuwsoverzicht

De somberheid over het vak Nederlands is onterecht

Het vak Nederlands moet weer sexy worden? Jorien Castelein van Blink, uitgever van PLOT26, betoogt dat er veel meer lichtpuntjes zijn dan het artikel in Trouw van 25 februari jl. doet vermoeden.

In het artikel ‘Het vak Nederlands moet weer sexy worden’ in Trouw van 25 februari jl. zegt Hans Bennis van de Taalunie dat Nederlands vooral een dienstbaar vak is geworden, en daarmee onaantrekkelijk voor leerlingen. Door een focus op vaardigheden zijn taal- en letterkunde terzijde geschoven. Marc van Oostendorp, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, zegt in hetzelfde artikel dat Nederlands op school weer sexy moet worden. “Een vak waarbij scholieren leren over het ontstaan van de Nederlandse literatuur en hoe de taal in elkaar steekt.” Deze oproep is niet nieuw. Al een half jaar geleden schreef Theo Witte van de RUG in de Volkskrant: “We laten de eigen taal en cultuur verslonzen.” En nu sluit de VU in Amsterdam zelfs de studierichting Nederlands.

Somberheid troef dus. Maar is dat wel terecht? Volgens mij niet. Er wordt op dit moment een nieuw curriculum voor het vak Nederlands ontwikkeld, met een grote plek voor literatuur en creatief omgaan met taal. Individuele docenten veranderen het vak van binnenuit. Nieuwe leermiddelenontwikkelaars, zoals wij, komen met materialen die maken dat leerlingen weer aanknopingspunten vinden tussen het vak Nederlands en hun eigen leven.

Spannende verhalen
Wij zaten vijf jaar lang achterin de klas bij het vak Nederlands en spraken meer dan duizend leerlingen en honderden docenten. We zagen dat leerlingen geraakt willen worden, willen beléven, de wereld om hen heen willen ontdekken. Vooral als ze dat mogen doen op hun eigen manier, met eigen onderwerpen. Ze lezen dolgraag spannende verhalen, of emotionele of juist realistische, en ze willen zeker Nederlands leren zodra ze erachter komen dat ze beter worden in taal. Ze blijken schrijven wel degelijk een uitdaging te vinden wanneer ze met hun zelfgeschreven tekst een relevant doel kunnen bereiken. Docenten zien leerlingen groeien: “Mijn leerlingen schrijven beter en passen direct toe wat ze leren. En ze lezen veel meer”, zegt een docente die we vorige week spraken.

Alles is Nederlands
Wie de wereld van leerlingen de klas binnenhaalt, ontdekt dat die wereld een en al Nederlands is. Online geletterdheid, films, beeld, internet, actualiteit, spanning in fictie en literatuur, competitie en serious gaming: het past allemaal binnen het vak Nederlands. En het zorgt ervoor dat leerlingen energie voelen, omdat ze ervaren dat het over hén gaat.

Zodra je leerlingen meevoert in de virtuele en de echte wereld en hen dat samen laat doen met hun vrienden, zie je leerlingen in actie komen. Een Utrechtse leerling: “Ik moest een moord oplossen en om dat te kunnen doen moest ik een goede e-mail schrijven. Ik had er nooit zo over nagedacht, maar nu snap ik waarom zo’n mail perfect moet zijn.”

Er is, kortom, wel degelijk een beweging gaande in het vak Nederlands. In ontwikkelteams op scholen, binnen ontwerpteams die zich bezighouden met een nieuw curriculum voor het vak Nederlands, bij individuele docenten. Wie er getuige van wil zijn, is van harte uitgenodigd voor onze  regionale ontmoetingen over het vak Nederlands (binnenkort in Rotterdam, Amsterdam en Grave) waar docenten Nederlands  zich laten bijpraten over recente, wetenschappelijke ontwikkelingen rond leren en het vak Nederlands.

Het vak is al volop in ontwikkeling. Misschien heeft de VU de handdoek té snel in de ring gegooid.

Jorien Castelein

Geen categorie

PLOT26 maakt gebruik van cookies

Met behulp van deze cookies kunnen we informatie verzamelen over het gebruik van de website, onder andere om deze te analyseren en te verbeteren. Daarnaast plaatsen derde partijen tracking cookies om je buiten onze website relevante aanbiedingen te tonen. En worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken. Door op 'Ok' te klikken stem je in met het plaatsen van cookies. Wil je niet alle soorten cookies toestaan, klik dan op 'Cookie instellingen aanpassen'. Meer informatie over cookies

Wij gebruiken de volgende cookies:

We slaan je instellingen op in een cookie. Wil je later je instellingen wijzigen? Verwijder dan de cookies via je browser.