Nieuwsoverzicht

Ingrediënten voor succesvol leesonderwijs

Vier docenten over hun succesvolle initiatieven

Door Bert de Vos

Bruisende leeslessen, leesweken met rijk lezen, portfolio’s en relevante toetsing. Het is echt mogelijk: de tendens van langzaamaan slechtere leesresultaten doorbreken. Docenten van vier scholen vertellen over hun succesvolle initiatieven. Een heerlijke ervaring.

De docenten uit Breda, Helmond, Nijmegen en Driehuis weten inmiddels wat de ingrediënten zijn van leesonderwijs waarin leerlingen echt leren lezen én… leren houden van lezen. Kort gezegd komt het hierop neer:

  • Rijk lezen in vele gedaanten (kranten en boeken in de klas, m.b.v. de leessandwich)
  • Veel interactie over de inhoud van de tekst en over de waarde van lezen
  • Weinig instructielessen over leesstrategieën. Eigenlijk alleen als het voor het begrip van de tekst op dat moment aan de orde is en als het een vraag is van een leerling
  • Onmiddellijk stoppen met teksten met vragen, alleen soms closereadingvragen
  • Leerling aan zet: de leerling kiest – waar mogelijk – de tekst, de activiteit, de verwerking. De leerling monitort zijn vorderingen en bepaalt zijn vervolgacties. Dit alles met sturing van de docent natuurlijk. Laissez faire bestaat niet.
  • Ouders betrekken bij leesopvoeding: ouders informeren over het leesprogramma, huiswerkopdrachten met leerlingen samen, bijvoorbeeld samen zoeken naar passende teksten.
  • Leesateliers opzetten om leerlingen veel te laten lezen en op maat te helpen. Daarin is aandacht voor voorlezen, vrij lezen, technisch lezen, dossieropbouw.
  • Dossiers als basis voor beoordeling, eventueel aangevuld met referentietoetsen (Diataal, Cito, PLOT26)

En nu de successen. Vier voorbeelden van havo/vwo-scholen:

Op De Nassau in Breda is er geregeld een les met rijk lezen. Dan zijn er actuele teksten waar leerlingen uit mogen kiezen. Bij de teksten zijn opdrachten die leerlingen dwingen diep in de tekst te duiken: kritisch kijken naar de opvattingen in de tekst, vergelijken met andere teksten en eigen ervaringen, precies lezen wat er staat, in gesprek over wat het betekent en of je de argumenten deelt. En nog veel meer. De docent zegt: in deze lessen bruist het, iedereen is actief en er wordt echt gelezen.

Op het Carolus Barromeus in Helmond is er om de zoveel weken een rijk-lezen-lessenserie. Deze kan wel een week duren. Tijdens die lessen lezen leerlingen naar keuze boeken, tijdschriften, artikelen, teksten van andere vakken etc. en maken daar een keur van opdracht bij. Het zijn lessen boordevol stilte en boordevol actie, en waar nodig met interactie. Leerlingen krijgen instructie op maat en naar keuze.

Op het Kandinsky in Nijmegen zijn ze bezig met het toetsen van leesvaardigheid. Ze willen toetsen die iets zeggen over de leesvaardigheid van leerlingen en die niet beoordelen of een leerling vragen bij teksten kan beantwoorden. Bij de toets kiezen leerlingen een tweetal teksten die ze vergelijken, bij een tekst gaan ze in de diepte en doen ze opdrachten waarbij ze laten zien of ze de tekst kritisch kunnen lezen en echt begrijpen. Zowel docenten als leerlingen zijn er blij mee.

Op het Ichtus College in Driehuis zijn ze met een paar klassen begonnen met een portfolio maken. Daarin zitten de teksten die leerlingen gelezen hebben, de opdrachten die ze erbij gemaakt hebben en de evaluaties over hun vorderingen en niveau. Het allermooiste is, dat er daarnaast geen andere toetsen zijn. De beoordeling en dus ook het doorstroomadvies is op basis van het portfolio. Dat geeft voldoende informatie.

Deze scholen gaan door. Uiteindelijk zijn deze mooie lessen en toetsvormen niet meer de extraatjes in het programma, maar de basis van het programma zoals nu al voor een deel in PLOT26 zit. En zo ontstaat er leesonderwijs dat bruist, waarbij leerlingen de diepte in gaan, waarbij niet lezen geen keuze is, waarbij de docent geniet van wat er in de klas en daarbuiten gebeurt.

Meer weten? Bert.de.vos@blink.nl

Geen categorie

Ontvang de lesbeschrijvingen en printversie van 24 uur

Aan de slag met 24 uur?
Laat dan hier je e-mailadres achter en ontvang direct de lesbeschrijvingen en printversie voor de leerlingen in je inbox.

PLOT26 maakt gebruik van cookies

Met behulp van deze cookies kunnen we informatie verzamelen over het gebruik van de website, onder andere om deze te analyseren en te verbeteren. Daarnaast plaatsen derde partijen tracking cookies om je buiten onze website relevante aanbiedingen te tonen. En worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken. Door op 'Ok' te klikken stem je in met het plaatsen van cookies. Wil je niet alle soorten cookies toestaan, klik dan op 'Cookie instellingen aanpassen'. Meer informatie over cookies

Wij gebruiken de volgende cookies:

We slaan je instellingen op in een cookie. Wil je later je instellingen wijzigen? Verwijder dan de cookies via je browser.