Nieuwsoverzicht

Over leesplezier voor leerlingen en out-of-the-box-lezen voor docenten

Samenvatting van de podcast van VO Leest! met PLOT26-auteur Caroline Wisse

In een interview van de podcast-serie VO Leest! stelt Caroline Wisse – docent Nederlands, auteur van PLOT26 en leesbevorderaar in hart en nieren – voor dat docenten Nederlands misschien wat meer aan out-of-the-box-lezen moeten doen. “Wat verder kijken dan je neus lang is, aan leerlingen vragen wat jij volgens hen zou moeten lezen en je door hen laten verrassen. Stap af van je eigen voorkeuren, de genres en schrijvers die je altijd leest.” Het is één van de ingangen die Caroline kiest om leerlingen leesplezier te laten hebben.

“Als je leerlingen serieus neemt en met hen in gesprek gaat over wat hen aanspreekt dan ontdek je dat leerlingen zeker wel willen lezen. Waar ik echt in geloof? In keuzes geven.” Caroline liet leerlingen in haar 2 vmbo-klas kiezen uit drie boeken. Dat was voor twee jongens aanleiding om voor te stellen dat zij zelf een lijstje zouden maken van boeken waar hun klas de volgende keer uit kon kiezen. De jongens gingen in de bieb aan de slag met de mediathecaris. “Dat deden ze bloedjeserieus. Sindsdien is het een eer om de te lezen boeken mogen kiezen! En die keus blijkt iedere keer anders te zijn. Sommige groepjes kiezen voor één boek, andere voor boeken van een bepaalde schrijver of voor een bepaald thema. En er wordt gelezen!”

Leerlingen zijn ook enorm trots als ze een boek hebben gelezen. Een jongen uit 4 mavo vertelde dat hij nu voor het eerst een boek “echt helemaal had uitgelezen” (Maas K, een novelle uit de digitale bibliotheek Plotify van PLOT26). En hij voegde eraan toe: “Weet u wat ik irritant vond? Hoe kán die vader dat nou toch toestaan?” “Dan denk ik”, zegt Caroline, “houd dit gevoel vast! Deze leerling had het boek inderdaad gelezen en het had ook nog wat met hem gedaan. Misschien zeggen anderen: in klas 4? Nou dat mag ook wel eens. En ik denk alleen maar: wat fijn dat het nu gebeurd is.”

Caroline Wisse: “Ik geloof dat er voor iedere leerling een boek te vinden is, ook al heeft nog niet iedereen zijn of haar boek al gevonden; het is een uitdaging voor me om leerlingen te helpen dat boek te vinden. Want als ze er eenmaal een gevonden hebben: dan is er meer!” Daar moet je natuurlijk heel veel boeken voor lezen om dat te kunnen, dat geeft Caroline grif toe. Maar op die manier kan ze leerlingen wel een mooi leespad op laten lopen. Caroline merkte dat veel van haar leerlingen nog nooit een nieuw boek in handen hadden gehad. Ze deed met een klas mee aan de schrijfwedstrijd van Cis Meijer. Ze stuurde tekstjes van leerlingen op en maakte een leuk begeleidend filmpje. De uitgever nam de inzendingen serieus en haar klas mocht een aantal nieuwe boeken uitkiezen. “Die titels staan nu te schitteren in een boekenkastje in de klas. Dat is magisch! De leerlingen vechten erom die nieuwe boeken te mogen lezen. Wow juf, zeiden ze. Dat hebben wij als klas samen gedaan. Nou, dat geeft een boost, heerlijk!”

Nog mooier is het als zij ervaart dat ze haar leerlingen dankzij een gelezen verhaal kan laten praten over bijzondere onderwerpen. Met een 3 vmbo-klas las Caroline Blijf van me af van Mohamed Sahli. Een boek over Ali, een homoseksuele Marokkaanse jongen. Caroline Wisse: “Ik ben Mohamed zo dankbaar dat hij dit boek heeft geschreven. Het is spannend om met leerlingen het gesprek aan te gaan over dit onderwerp. Zeker met een klas waar meer dan 80% van de leerlingen islamitisch is. Normaal stagneert een gesprek over seksuele diversiteit al snel. Maar als ik een verhaal heb … dan kan ik het over het verhaal hebben; dat is veilig. Dan kan er veel aan de orde komen.”

“En of je nu verhalen leest of fragmenten, dat hoeft niet zoveel uit te maken”, zegt Caroline. Ook al kiest zij zelf als auteur van PLOT26 voor afgeronde verhalen. “We gunnen leerlingen het hele verhaal. Er is een speciaal begin, er is een plot, er is een afloop. Wij willen een leerling daar helemaal in meenemen. Boeken zijn voor sommige leerlingen dan te dik en met een kort verhaal kun je hetzelfde bereiken. In de lessenserie fictie rondom de korte verhalen draait alles om de leesbeleving van de leerling. Leerlingen ontdekken spelenderwijs dat hun beleving anders is dan die van een ander. Ik zet de leerlingen ‘aan’ en laat ze nadenken en met elkaar praten over het verhaal. Dan zie je het gebeuren: leerlingen veren op!”

Caroline heeft er veel voor over om leerlingen leesplezier te laten ervaren. Ze roept docenten op om na te denken over wat ze willen bereiken met lezen. En als het doel is ‘leerlingen aan het lezen krijgen’ dan moeten haar collega’s misschien eens overwegen om te breken met de standaarden die ze altijd gehanteerd hebben. “Er moet een frisse wind doorheen!”

Het interview van John Schrijnemakers van het Leesbureau en de Leesfabriek met Caroline Wisse staat bol van inspirerende voorbeelden en kansen om te werken aan leesmotivatie van leerlingen. Ze vertelt over het werken met poëzie en Diggie Dex, over de mogelijkheden die curriculum.nu biedt en over het werken met film.

Wil je het hele interview beluisteren? Klik dan hier. Als je je aanmeldt voor de facebookpagina van ‘VO Leest!’ dan houdt de Boekenfabriek je op de hoogte van de interviews die later in 2020 zullen volgen.

Geen categorie

Ontvang de lesbeschrijvingen en printversie van 24 uur

Aan de slag met 24 uur?
Laat dan hier je e-mailadres achter en ontvang direct de lesbeschrijvingen en printversie voor de leerlingen in je inbox.

PLOT26 maakt gebruik van cookies

Met behulp van deze cookies kunnen we informatie verzamelen over het gebruik van de website, onder andere om deze te analyseren en te verbeteren. Daarnaast plaatsen derde partijen tracking cookies om je buiten onze website relevante aanbiedingen te tonen. En worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken. Door op 'Ok' te klikken stem je in met het plaatsen van cookies. Wil je niet alle soorten cookies toestaan, klik dan op 'Cookie instellingen aanpassen'. Meer informatie over cookies

Wij gebruiken de volgende cookies:

We slaan je instellingen op in een cookie. Wil je later je instellingen wijzigen? Verwijder dan de cookies via je browser.